Programma naar een rijke Waddenzee

Nieuwsbericht

woensdag 8 maart 2017

Swimway: op naar een gezonde visstand in Waddenzee

Onlangs verscheen in het Friesch Dagblad een verhaal over de Swimway Waddenzee. Paddy Walker, als adviseur betrokken bij het Programma naar een Rijke Waddenzee (PRW), vertelt over de noodzaak en invulling van de Swimway door de drie Waddenzeelanden.

“Van de meer dan honderd  vissoorten  die in de Waddenzee voorkomen, zijn er slechts tientallen het hele jaar aanwezig. Dit zijn vooral de wat kleiner grondvissen – grondels en botervissen, maar ook de bot. De andere soorten blijven maar een deel van hun leven in de Waddenzee. Scholletjes gebruiken  de beschutte geulen en platen om er op te groeien voordat ze de Noordzee inzwemmen. Zeeforel passeert de Waddenzee op zoek naar de Drentse beken en de haring komt naar de kwelders om te paaien.

Nieuwe aanpak
Ondanks de grote hoeveelheid vissoorten, gaat het met een aantal niet goed. Vooral de vissen die er de eerste fase van hun levenscyclus in de Waddenzee doorbrengen zijn achteruitgegaan en de grote roofvissen ontbreken vrijwel. Waarom dit zo is, is niet bekend, maar het is niet goed. Niet alleen voor de gezondheid van het mariene ecosysteem, maar de internationale afspraken over het streven naar een gezonde visstand worden zo niet nagekomen. Vandaar dat het Programma naar een Rijke Waddenzee, samen met partners in Denemarken, Duitsland en Nederland, is begonnen met een nieuwe aanpak. We kijken naar de rol die de Waddenzee speelt in de levenscyclus van de vissoorten en proberen te achterhalen waar de knelpunten zijn. Het is mogelijk dat er factoren ook buiten de Waddenzee hierbij van belang zijn.

In deze zogenaamde Swimway aanpak, wordt de Waddenzee beschouwd als een gebied waar de vissen in bepaalde fasen van hun levenscyclus gebruik van maken. De vissoorten van de Waddenzee zijn daarom verdeeld in vijf groepen, de zogenaamde ecologische gildes. Zo zijn er soorten die altijd in de Waddenzee voorkomen; soorten die in een bepaalde seizoen, of levensfase, er zijn; soorten die er doorheen zwemmen op weg van zoet- naar zoutwater of andersom; en soorten die af en toe komen.

Artikel Friesch Dagblad
Artikel Friesch Dagblad over Swimway

Trilaterale afspraken
Met deze aanpak werken we aan een rijke Waddenzee en kunnen we invulling geven aan de afgesproken beleidsdoelstellingen voor vis, de zogenaamde ‘Fish Targets’ uit 2012. Dit zijn trilaterale afspraken tussen de ministers van Denemarken, Duitsland en Nederland.  Met deze ‘targets’ wordt de ontwikkeling van een gezonde visstand nagestreefd, met een diversiteit en biomassa aan soorten en leefgebieden die ‘horen’ bij de Waddenzee in deze drie landen.

Swimway is een meervoudige aanpak die zich niet alleen richt op de biologie van de vissoorten maar ook een grondige analyse maakt van het huidige beleid, maatregelen, onderzoek en monitoring in de drie landen. Dit zal leiden tot aanbevelingen voor een trilateraal werkprogramma en betrokkenheid van gebruikers en belanghebbenden om maatschappelijk en politiek draagvlak te krijgen.

Om ervoor te zorgen dat het boeiende onderwater leven geen droge stof wordt, is er volop aandacht voor de succesverhalen van reeds uitgevoerde herstel programma’s. Want er zijn al positieve ontwikkelingen te melden, zoals het toenemende aantal vispassages langs de Noord-Nederlandse kust en het steeds vaker voorkomen van de ruwe haai voor de waddenkust; een soort die sinds de jaren ’70 van de vorige eeuw zelden is gezien in het gebied.

Ministersconferentie 2018
In januari van dit jaar is gestart met de Swimway aanpak. Een aantal experts uit de drie landen zijn bij elkaar geweest in Hamburg om de huidige situatie te bespreken en afspraken te maken over de invulling. Voorafgaand zijn er in Nederland gesprekken geweest met vertegenwoordigers van de provincies, vissers, rijksoverheid, Regio College Waddenzee (RCW) en de Waddenacademie. In mei van dit jaar wordt het programma gepresenteerd op een internationale wetenschappelijk conferentie over de Waddenzee in Denemarken. De Swimway aanpak wordt in het komend jaar uitgewerkt en aangeboden  ter ondertekening op de Trilaterale Ministers Conferentie in mei 2018 in Leeuwarden.”

Mw. Dr. Paddy Walker
Adviseur Programma naar een Rijke Waddenzee & Lector Kust en Zee bij Hogeschool Van Hall Larenstein

 

 

rapporten en documenten in dit thema

  • woensdag 16 maart 2016

    Fish Fact Sheets

    juni 2015, (PDF, 3.8 Mb)

    naar rapport

Misschien wil je dit ook lezen?

vrijdag 11 januari 2019

Klimaatverandering belangrijke reden verandering visbestanden

Grindwinning, oliewinning/verwerking, militaire activiteiten, visserij, baggeren, constructies op zee, eutrofiëring en klimaatverandering (temperatuur, saliniteit en variatie in zeestromingen) zijn belangrijke knelpunten voor de ontwikkeling van haring (Clupea harengus) in de Waddenzee.

meer lezen
maandag 14 mei 2018

Swimway: herstel van de visstand in de Waddenzee

Van de kinderkamerfunctie voor platvis is weinig meer over, de visserij op zeebaars en harder is vrijwel geheel stil komen te liggen en echt grote vissen zijn nog slechts sporadisch aanwezig. Via het Swimway concept wil een internationaal team van deskundigen en gebruikers beter begrijpen waar de schoen wringt. Zo kan de slag gemaakt worden naar een duurzaam herstel van de visstand.

meer lezen
dinsdag 1 mei 2018

Presentatie visstand Waddenzee

Tijdens de stakeholderbijeenkomst van de Swimway Wadden Sea presenteerde Ingrid Tulp van Wageningen Marine Research de hoofdlijnen van wat er bekend is van de visstand in het Nederlandse deel van de Wadden. Op speciaal verzoek is de presentatie nu ook te downloaden via deze website.

meer lezen
donderdag 19 april 2018

Recordaantal activiteiten voor Wereldvismigratiedag

Op maar liefst 528 locaties wordt deze zaterdag (21 april) World Fish Migration Day gevierd. Van Nieuw-Zeeland tot aan de west-kust van Amerika worden er activiteiten georganiseerd die met vissen hebben te maken.

meer lezen
donderdag 11 januari 2018

Zenders en akoestisch net brengen Eems-vissen in Beeld

De afgelopen maanden is er hard gewerkt aan een nieuw en bijzonder vismonitoringsprogramma voor de Eems-Dollard: “Eems-vissen in beeld” / “Emsfische im Focus”. Zo is er ondermeer een telemetrisch netwerk opgezet met onderwatermicrofoons die gezenderde vissen kunnen detecteren.

meer lezen
donderdag 7 december 2017

Meer urgentie nodig voor onderwaternatuur Waddenzee

Er moet meer urgentie worden gegeven aan de ontwikkeling van een veerkrachtige onderwaternatuur in de Waddenzee.  Het Programma naar een Rijke Waddenzee wil dit gezamenlijk oppakken met gebruikers, beheerders, beleidsmakers en wetenschappers.

meer lezen
donderdag 18 mei 2017

Presentation Swimway Wadden Sea

Paddy Walker and Ingrid Tulp presented the Swimway Wadden Sea at the 14th International Scientific Wadden Sea Symposium in Tønder, Denmark, 9-11th May 2017.

meer lezen
vrijdag 12 mei 2017

Start visstand onderzoek bij Noarderleech/Hallumer Ryt

Bij het Noarderleech – Hallumer Ryt wordt onderzoek gedaan naar de visstand. De vissers zijn woensdag 10 mei, met hulp van studenten, begonnen met het plaatsen van een groot netwerk, ook wel weer genoemd. De opbrengst in de fuik was een verassing!

meer lezen
donderdag 30 maart 2017

Bijeenkomst vispasseerbaarheid

Op woensdag 29 maart organiseerde het Programma naar een Rijke Waddenzee een bijeenkomst over de vispasseerbaarheid van zoet-zout overgangen langs de Nederlandse Waddenkust. Dit werd georganiseerd in samenwerking met de Waddenacademie en de Hogeschool Van Hall Larenstein.

meer lezen
woensdag 25 januari 2017

Trilaterale workshop over Swimway

Op donderdag 26 en vrijdag 27 januari wordt er aan het Thünen Instituut in Hamburg een workshop georganiseerd over de SwimWay. Doel is om in 2018 te komen tot een trilateraal Swimway-programma voor de gehele Waddenzee.

meer lezen
woensdag 13 juli 2016

Akoestisch systeem om vis te meten in Waddenzee

Het Programma naar een Rijke Waddenzee wil graag dat er een uitgebreid telemetrisch netwerk wordt uit gerold in de Waddenzee om zo meer te weten te komen over de visstand. De voorkeur gaat uit naar de telemetrische techniek omdat dit het beste de gedrags- en migratiepatronen van vis in beeld kan brengen.

meer lezen
maandag 8 juni 2015

Dalende visstand Waddenzee, maar grote verschillen tussen soorten

LEEUWARDEN – De totale hoeveelheid vis in de Waddenzee laat een dalende trend zien sinds de jaren ’80. Er zijn echter grote verschillen tussen soorten. Sommige soorten dalen snel of komen al nauwelijks meer voor. Andere soorten zijn stabiel of laten zelfs een stijging zien, zo blijkt uit nieuw onderzoek in opdracht van het Programma naar een Rijke Waddenzee.

meer lezen