Programma naar een rijke Waddenzee

Nieuwsbericht

dinsdag 17 juli 2018

Onduidelijkheden over rol toppredatoren Waddenzee

Haaien, zee-arenden en zeehonden. Het zijn toppredatoren in het Waddengebied. Grote blikvangers, maar we weten we nog verassend weinig van hun impact. Met name de indirecte (de trofische cascade-effecten) zijn niet of nauwelijks onderzocht. Dat moet veranderen.

Dit stelt Marien Bioloog Arno Kangeri naar aanleiding van een quick scan [weblink] naar de rol van toppredatoren in het Waddengebied. Kangeri is als kenniswerker verbonden aan het Programma naar een Rijke Waddenzee. “De rol die toppredatoren in het Waddenzee-ecosysteem spelen, is grotendeels onbekend of in ieder geval niet gekwantificeerd. We weten weinig van hoeveel een toppredator over het algemeen eet en wat voor invloed dat heeft op het ecosysteem.”

Verstorend effect biodiversiteit

In de quick-scan moet Kangeri dan ook vooral verwijzen naar wetenschappelijk onderzoek in andere gebieden. In California zorgde het verdwijnen van de orca en de zeeotter voor een zee-egelwoestijn in de kuststreek. Toen de zeeotter weer terugkwam, kwamen de reuzekelpen weer terug. Toen vervolgens ook de orka weer terugkwam, leek alles weer in evenwicht. Maar er was een nieuwe balans ontstaan. De terugkeer van de orca had nu juist een verstorend effect op de biodiversiteit.

De impact van toppredatoren kan zo groot zijn, omdat zij een topdown-invloed hebben op het ecosysteem. ,,Een heel ecosystem kan door de terugkeer of verdwijning van een toppredator in verschuiving  komen”, vertelt Kangeri. ,,Dat nieuwe evenwicht zorgt er ook voor dat er andere effecten kunnen optreden. Dat maakt voorspellen lastig.”

AanbevelingenWaddengebied

Kangeri doet op basis van zijn literatuurstudie en persoonlijke interviews een reeks aanbevelingen voor een aantal processen in het Waddengebied.

  • Bedenk vooraf bij het plaatsen van harde structuren in de Waddenzee wat voor consequenties dat heeft als uitvalspunt voor toppredatoren (palen voor slechtvalken, wrakken voor kabeljauw)
  • De rol van riffen en beschutting in het systeem heeft bredere effecten dan alleen het bieden van leefruimte en beschutting. Het kan ook een beperkende factor zijn voor groei van prooisoorten. Consequentie; voorgenomen effecten kunnen anders zijn dan verwacht
  • Realiseer dat beleid op herstel van een toppredator (vaak) onvoorziene consequenties kan hebben op meerdere onderdelen van het voedselweb
  • Realiseer dat de mens eerder als meso-predator fungeert dan als een toppredator

rapporten en documenten in dit thema

  • dinsdag 17 juli 2018

    Onduidelijkheden rol toppredatoren Waddenzee

    Haaien, zee-arenden en zeehonden. Het zijn toppredatoren in het Waddengebied. Grote blikvangers, maar we weten we nog verrassend weinig van hun impact. Met name de indirecte (de trofische cascade-effecten) zijn niet of nauwelijks onderzocht. Dat moet veranderen. (PDF, 8.5 Mb)

    naar rapport

Misschien wil je dit ook lezen?

dinsdag 1 mei 2018

Presentatie visstand Waddenzee

Tijdens de stakeholderbijeenkomst van de Swimway Wadden Sea presenteerde Ingrid Tulp van Wageningen Marine Research de hoofdlijnen van wat er bekend is van de visstand in het Nederlandse deel van de Wadden. Op speciaal verzoek is de presentatie nu ook te downloaden via deze website.

meer lezen
donderdag 12 november 2015

Zijn er harde structuren nodig in de Waddenzee?

Het Programma naar een Rijke Waddenzee organiseert een bijeenkomst over de (on)mogelijkheden om harde structuren in de Waddenzee te plaatsen voor natuurontwikkeling.

meer lezen
maandag 8 juni 2015

Dalende visstand Waddenzee, maar grote verschillen tussen soorten

LEEUWARDEN – De totale hoeveelheid vis in de Waddenzee laat een dalende trend zien sinds de jaren ’80. Er zijn echter grote verschillen tussen soorten. Sommige soorten dalen snel of komen al nauwelijks meer voor. Andere soorten zijn stabiel of laten zelfs een stijging zien, zo blijkt uit nieuw onderzoek in opdracht van het Programma naar een Rijke Waddenzee.

meer lezen