Programmaorganisatie

Het Programma naar een Rijke Waddenzee (PRW) is een organisatie die ‘ tussen de linies van beleid en beheer’ opereert en die complementair is aan de bestaande organisaties in het Waddengebied. Het helpt de overheden, maatschappelijke organisaties, bewoners en gebruikers om het perspectief dichterbij te brengen. Dit doet PRW aan de hand van vier rollen: uitdagen, aanjagen, ontwikkelen en verbinden. Met focus op transities naar natuurverbetering en duurzaam (economisch) medegebruik. Het betreft een tijdelijke schakel, die stoutmoedig is en flexibel genoeg om mee te bewegen met de veranderende uitdagingen van het gebied. Kortom, een organisatie die kan koorddansen bij wind.

Opdrachtgeverschap en betrokken partijen

Het opdrachtgeverschap van het programma is in handen van:

  • Het Rijk:
    • Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit;
    • Staatsbosbeheer;
    • Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat;
    • Rijkswaterstaat.
  • De Waddenprovincies:
    • Provincie Noord-Holland;
    • Provincie Fryslân;
    • Provincie Groningen.
  • De Coalitie Wadden Natuurlijk:
    • De Waddenvereniging;
    • Vogelbescherming Nederland;
    • Stichting Wad;
    • Natuurmonumenten;
    • Landschap Noord-Holland;
    • It Fryske Gea;
    • Het Groninger Landschap.

Deze opdrachtgevers leveren financiering en medewerkers aan het programmabureau van PRW. Het programma kent een jaarlijks budget van circa 1.5 miljoen euro ten behoeve van activiteiten en projecten. Dit is exclusief de inzet van medewerkers en ondersteuningskosten.

De eiland- en kustgemeenten, overige rijkspartijen, de waterschappen, bewoners en gebruikers zoals visserij, toerisme, landbouw, havens, etc. in het Waddengebied zijn als belanghebbenden bij het programma betrokken. Zij zijn belangrijk voor inbreng, draagvlak, acceptatie en uitvoering. Zij kunnen om inzet van het PRW verzoeken, mits ze daar middelen voor beschikbaar stellen.

Governance

Het programma kan alleen maar succesvol zijn als zij binnen het kader van de opdracht meebeweegt in het veld en in goede verbinding staat met haar opdrachtgevers en belanghebbenden. Het is een netwerk(organisatie) die in opdracht werkt en aanvullend is aan bestaande structuren. Het bestaat uit mensen die verbindingen leggen binnen en buiten de (Wadden)organisaties en in wisselende samenstellingen toegevoegde waarde leveren; niet op basis van een taak maar vanuit de rollen van het programma. De dynamiek van het programma vraagt om een lichte, flexibele en wendbare sturing, bestaande uit:

  • Raad van Toezicht. Bestaande uit een collectief van opdrachtgevers die eindverantwoordelijk is voor het bereiken van het perspectief en die toezicht houdt op het werk dat PRW uitvoert;
  • Programmabureau. Een programmabureau bestaande uit een kernteam en een programmateam dat als opdrachtnemer functioneert. Zij opereren in en zijn verbonden aan een brede omgeving. De kracht zit in het samenspel. Het kernteam fungeert als primaire opdrachtnemer voor de gezamenlijke opdrachtgevers en stuurt op het perspectief, de samenhang tussen de pijlers en jaagt de activiteiten en projecten aan. Zij zijn de spil van het programma. Het programmateam is een dynamische groep mensen die van samenstelling wisselt. Dit team bestaat uit deskundigen/professionals. Het programmateam werkt nauw samen en wordt aangestuurd door het kernteam.

Kernwaarden, werkvormen en competenties

Het programma hanteert in haar werk de volgende kernwaarden:

  • Transparant en doelgericht;
  • Creatief en innovatief;
  • Sensitief voor signalen van buiten en binnen;
  • Het vermogen tot (zelf)reflectie.

Het programma werkt op verschillende manieren samen. Daarbij staat ‘leren door doen’ voorop en staat het programma altijd open voor innovatieve werkvormen om haar doelen te halen. Men kan hierbij denken aan hackathons, kennistafels, scrum en agile, maar het palet is nog veel groter en wordt steeds opnieuw bekeken om de juiste vorm te vinden die past bij het moment. Daarnaast betrekt PRW actief de omgeving in het werk dat zij doet.

Het werken in een netwerk(organisatie) vraagt om wendbare, open en bevlogen medewerkers die goed kunnen schakelen op inhoud, proces en relatie. De volgende eigenschappen (interventiestijlen) zijn van toepassing:

  • Betrokken bij het (doel van het) programma. Zowel professioneel als persoonlijk. PRW heeft bevlogen mensen die niettemin met beide benen op de grond staan en eigen verantwoordelijkheid nemen;
  • Complementair- en ondernemend handelen is hun tweede natuur. De PRW’er is bestuurlijk- en omgevingssensitief, kan goed luisteren en zoekt samen met anderen naar manieren om toegevoegde waarde te leveren;
  • Inhoudelijk en menselijk. PRW’ers verstaan hun vak en hebben verstand van inhoudelijke aspecten van de Waddenecologie en -economie, maar hebben tegelijkertijd veel gevoel voor wat mensen en bestuurders beweegt en doet bewegen;
  • Onzichtbaar daadkrachtig. Er moet namelijk wel vooruitgang worden geboekt. PRW’ers zijn resultaatgericht, breken barrières waar nodig. Maar uiteraard wel op een subtiele hands-on manier en met draagvlak bij de opdrachtgevers en belanghebbenden.