Programma naar een rijke Waddenzee

Nieuwsbericht

vrijdag 21 september 2018

Integrale studie naar zeespiegelstijging, bodemdaling en sedimentatie in de Nederlandse Waddenzee verschenen

 

Er is de afgelopen jaren veel te doen geweest over de vraag hoe de Nederlandse Waddenzee zal reageren op de combinatie van klimaatverandering en delfstoffenwinning.  De Waddenacademie en het Programma naar een Rijke Waddenzee hebben daarom gezamenlijk een aantal experts (prof.dr. Bert Vermeersen NIOZ/TUD: zeespiegelstijging; prof.dr. Peter Fokker TNO: bodemdaling; prof.dr. Zheng Bin Wang TUD/Deltares: sedimentatie; dr. Ad van der Spek: Deltares/UU: synthese) gevraagd om een state-of-the-art overzicht te geven van de wetenschappelijke kennis ten aanzien van de verwachte zeespiegelstijging, de bodemdaling en de sedimentatie van zand en slib in de Waddenzee.

Doel van de studie is het schetsen van een objectief beeld voor alle partijen in en om de Nederlandse Waddenzee die betrokken zijn bij deze vraagstukken. De volledige studie is verschenen als Special Issue van het Netherlands Journal of Geosciences en is als Open Access publicatie te downloaden.

Gaat de Waddenzee ‘verdrinken’?

Speciale aandacht in de studie wordt gegeven aan het samenstellen van de best mogelijke toekomstprojecties voor de 21e eeuw (2030, 2050 en 2100), met als hoofdvraag wanneer de combinatie van zeespiegelstijging en bodemdaling sneller kan gaan dan de sedimentatie in de Waddenzee. Als dat gebeurt, komen droogvallende platen steeds dieper te liggen zodat de Waddenzee  als het ware gaat verdrinken. Dat zou de huidige natuurwaarden aantasten.

Vier hoofdconclusies

De belangrijkste conclusies van de studie voor de Nederlandse Waddenzee zijn als volgt:

  • Vooralsnog stijgt de zeespiegel minder hard dan de wadbodem, dit blijkt uit metingen. Anders gezegd: gemiddeld wordt de Waddenzee steeds ondieper en het areaal aan wadplaten wordt groter. Dit is de voortzetting van een ontwikkeling die zich al bijna 100 jaar voordoet, mede veroorzaakt als reactie op inpolderingen en grote afsluitingen uit het verleden (zoals Zuiderzee en Lauwerszee).
  • Vooralsnog laten de metingen in de Waddenzee nog geen versnelling van de zeespiegelstijging zien. Verwacht wordt echter dat de effecten van klimaatverandering en daarmee gepaard gaande zeespiegelstijging in de toekomst zullen gaan toenemen. Het tijdpad en de mate waarin is nog onzeker en hangt onder andere af van het verminderen van de CO2 emissies en de daarmee samenhangende opwarming.
  • Bij een weinig voortvarend mondiaal broeikasgasbeleid zullen delen van de westelijke Waddenzee de zeespiegelstijging mogelijk vanaf 2030 niet meer kunnen bijhouden. Dit leidt tot een toenemend verlies aan intergetijdegebied en bijbehorende natuurwaarden.
  • In alle klimaatscenario’s blijkt de zeespiegelstijging door klimaatverandering gemiddeld genomen een veelvoud van de verwachte bodemdaling door delfstoffenwinning en de bodemdaling door natuurlijke (geologische) processen.

Afsmelting landijs

De zeespiegelstijgingsscenario’s in deze studie zijn vergelijkbaar met de huidige deltascenario’s die het Deltaprogramma hanteert. In de beschouwde scenario’s is nog geen rekening gehouden met mogelijke versnelde afsmelting van landijs (vooral op Antarctica), want de onzekerheden hierover zijn vooralsnog groot. Op Prinsjesdag 2018 heeft het Deltaprogramma een studie uitgebracht waarin deze mogelijke versnelling wel is meegenomen. Hieruit volgt dat vanaf 2050 de kans bestaat op een snellere verdrinking van delen van de Nederlandse Waddenzee dan hierboven weergegeven, ook bij naleving van het ‘Parijs-akkoord’.

UPDATE:  Special Issue van het Netherlands Journal of Geosciences.

rapporten en documenten in dit thema

  • vrijdag 21 september 2018

    Synthese Kan de Waddenzee verdrinken?

    Kunnen de wadplaten in de Waddenzee verdrinken? Dat is de hoofdvraag van een studie naar bodemdaling, klimaat en sediment in het Waddengebied. Verschillende experts van verschillende vakgebieden komen tot de conclusie dat vanaf 2100 wadplaten zullen gaan verdwijnen. De mate waarin hangt af van het toekomstscenario. (PDF, 1.1 Mb)

    naar rapport

Misschien wil je dit ook lezen?

donderdag 20 september 2018

Opslag zoetwater Lauwersmeergebied kansrijk voor klimaatadaptieve landbouw

Het opslaan van zoetwater in de grond kan grote voordelen bieden voor de landbouw in het Lauwersmeergebied en het hele noordelijke kleigebied. Boeren in gebied aan de rand van de Waddenzee worden dan minder kwetsbaar voor klimaatverandering en bodemdaling.

meer lezen
dinsdag 22 mei 2018

Uitkomsten 13e Waddenzeeconferentie

Een paradijs voor broedvogels, een herstelde visstand, een onderzoek naar de gevolgen van klimaatverandering en een verdere verduurzaming van de havens rondom de Waddenzee. Dat is de uitkomst van de 13de Trilaterale Waddenzeeconferentie in Leeuwarden.

meer lezen
dinsdag 21 mei 2013

Schelpenkorven als klimaatbuffer voor Zuidwest Ameland

Na de kleischelpenbank, stortstenendam, rijsthoutendammetjes en het verleggen van geultjes, is het nu tijd voor de derde maatregel bij de Feugelpôlle op Ameland. Doel is om de natuur een handje te helpen tegen de sterke waterkrachten van de geul de Borne, die de Feugelpôlle stukje bij beetje doet verdwijnen in de Waddenzee.

meer lezen