Programma naar een rijke Waddenzee

Nieuwsbericht

maandag 16 juli 2018

Gezamenlijk maatregelenpakket voor meer duisternis in Waddengebied

Het Waddengebied zal in de nacht nog donkerder worden. Het maatregelenpakket om te komen tot een Dark Sky Werelderfgoed Waddengebied is namelijk afgerond en in gang gezet. Vooral strooilicht van lantaarnpalen is nog een groot probleem op veel plekken. Dat wordt dan ook aangepakt. Het gaat om een grootschalige aanpak waarbij maar liefst 44 partijen[1] zijn betrokken.

Nederland is wereldwijd één van de landen met de meeste lichtuitstoot. Echte duisternis wordt steeds zeldzamer. Het waddengebied behoort daarentegen tot de donkerste gebieden van Europa. Het behoud van deze duisternis is van groot belang voor het welbevinden van mens en dier.

Daarom is een gezamenlijk maatregelenpakket opgesteld. Deelnemende organisaties zijn onder meer de drie Waddenprovincies, de Waddenzeegemeenten, de Rijksoverheid, natuurverenigingen en bedrijven. Het idee om te komen tot een Dark Sky Werelderfgoed Waddengebied wordt gecoördineerd vanuit het Programma naar een Rijke Waddenzee (PRW) en Stichting Feel the Night.

Vier soorten maatregelen

Het maatregelenpakket voor een Dark Sky Waddengebied is een uitwerking van de intententieverklaring uit 2016. Het jaar daarop is vervolgens gebruikt om in de Wadden een Quickscan uit te voeren naar wat er goed gaat qua verlichting en wat er beter kan. Ingenieursbureau Clafis constateerde dat er met name veel winst valt te halen door maatregelen op vier gebieden:

  1. Nieuw beleid
  2. Verwijderen verlichting
  3. Vervangen verlichting
  4. Reduceren lichthinder ondernemers/verenigingen

Versterken duisternis Waddenzee

In het maatregelenpakket wordt tot op gemeenteniveau ingegaan op de verschillende acties. Zo gaat de gemeente Hollands Kroon (Noord-Holland) tot 2024 maar liefst 1355 verouderde lichtarmaturen vervangen.  De Provincie Fryslân werkt vanaf nu met lichtgevende wegmarkeringen op provinciale fietspaden. Daardoor hoeft er geen of veel minder verlichting aangebracht te worden. Groningen Seaports heeft in een lichtplan vastgelegd om onnodige verlichting te verwijderen en veel meer te werken met dimverlichting.

Projectleider Titian Oterdoom van het Programma naar een Rijke Waddenzee is erg blij met het maatregelenpakket. ,,Dat we dit met zoveel partijen gezamenlijk oppakken is geweldig, maar ook noodzakelijk. Lichtuitstoot draagt immers kilometers ver. Dat kun je niet in je eentje. Dit is dan ook een belangrijke stap en van grote betekenis voor het versterken van de duisternis in en rond onze unieke Unesco Werelderfgoed Waddenzee.”

Maatregelen in uitvoering

Hoewel het volledige maatregelenpakket nu pas is afgerond, zijn de eerste actiepunten al in werking. Zo was de Afsluitdijk een bron van verstrooiing richting de Waddenzee. Daar heeft Rijkswaterstaat nu al in samenwerking met Daan Roosegaarde grote verbeteringen in aangebracht. Maar denk bijvoorbeeld ook aan de samenwerking tussen de gemeente Ameland en Philips voor verbeteringen in de verlichting. En de verschillende maatregelen in en rondom Lauwersoog door de Provincies, gemeenten, vakantieparken en het Ministerie van Defensie. In de komende periode worden nog veel meer maatregelen uitgevoerd.

Dark Sky Waddengebied

Door nachtelijke verlichting staat de duisternis onder druk in het Waddengebied. In 2016 gingen meer dan veertig partijen (De Waddenprovincies, de Waddeneilanden en -gemeenten, Rijkswaterstaat, Ministerie LNV, natuurorganisaties, De Waddenzeehavens en Nationale Parken Waddengebied) samenwerken. Zij willen een Dark Sky Werelderfgoed Waddengebied. Duisternis moet een kernkwaliteit blijven van het Waddengebied en duisternis kan een unieke belevenis worden van de Werelderfgoed Waddenzee: dé plek waar je nog écht kunt genieten van het volledige spectrum aan nebula’s, sterren en planeten. Dark Sky Werelderfgoed Waddengebied wordt begeleid en aangejaagd door het Programma naar een Rijke Waddenzee en stichting Feel the Night. In internationaal verband worden de ervaringen vanuit het Waddengebied ook gedeeld via het project Night Light (https://www.interregeurope.eu/nightlight/).

 

Overzicht van deelnemende partijen:

[1] Provincie Groningen, Noord-Holland en Fryslân, de gemeenten: Schiermonnikoog,  Ameland, Terschelling, Texel, Vlieland, Harlingen, Eemsmond, Delfzijl, Dongeradeel, De Marne, Het Bildt, Franekeradeel, Súdwest-Fryslân, Hollands Kroon, Den Helder, Oldambt, Ferwerderadiel, Natuurorganisaties; Staatsbosbeheer, Groninger Landschap, It Fryske Gea, Landschap Noord-Holland, Natuurmonumenten, Stichting Wad, Waddenvereniging, Vogelbescherming Nederland, De Natuur- en Milieufederaties (landelijk en Noord-Holland, Friesland en Groningen), De Waddenzeehavens, Den Helder, Den Oever, Harlingen, Lauwersmeer, Eemshaven, Delfzijl en de Nationale Parken: Lauwersmeer, de  Duinen van Texel en Schiermonnikoog en het Ministerie van EZK/LNV en Rijkswaterstaat. En vanaf 7 februari het Ministerie van Defensie.

rapporten en documenten in dit thema

  • maandag 9 juli 2018

    Overzicht maatregelen Dark Sky Waddengebied

    Overzicht van de maatregelen die de ondertekenaars van de intentieverklaring Dark Sky Werelderfgoed Waddengebied gaan nemen. De maatregelen worden in gezamenlijkheid genomen en dragen bij aan minder lichtuitstoot.

    naar rapport
  • woensdag 13 september 2017

    Quick Scan duisternis/licht Dark Sky Waddengebied

    Quickscan van licht en duisternis in het Waddengebied. De scan is uitgevoerd door Buro Clafis in opdracht van het Programma naar een Rijke Waddenzee (PDF, 100Mb).

    LET OP: het bestand is 100 Mb. Downloaden kan dus even duren…

    naar rapport

Misschien wil je dit ook lezen?

woensdag 12 september 2018

Reeks van treinstations in Waddengebied krijgt nieuwe verlichting

Het treinstation in het Friese Mantgum krijgt vanavond (woensdag 12 september) een nieuwe verlichting. Het treinstation is de eerste in een reeks. In de komende jaren zullen steeds meer treinstations nieuwe verlichting krijgen die beter aansluiten bij het Dark Sky Werelderfgoed Waddenzee (duurzamer en minder strooilicht).

meer lezen
vrijdag 8 juni 2018

Buitenlandse deskundigen bezoeken Dark Sky Werelderfgoed

Buitenlandse deskundigen bezoeken Dark Sky Werelderfgoed vanaf 18 juni: leren van elkaar via goede voorbeelden.

meer lezen
woensdag 7 februari 2018

Defensie sluit zich aan bij Dark Sky Werelderfgoed Waddengebied

Het Ministerie van Defensie maakt nu onderdeel uit van Dark Sky Werelderfgoed Waddengebied. Daarvoor is woensdagavond een speciale verklaring ondertekend op de Willem Lodewijk van Nassaukazerne bij het Lauwersmeer. Op meerdere plekken in het Waddengebied gaat Defensie aan de slag om de lichtuitstoot te verminderen in het Waddengebied.

meer lezen
dinsdag 12 september 2017

Quick scan naar licht en duisternis in Waddengebied

Op tal van plekken in het Waddengebied is nog veel winst te halen om de duisternis te versterken. Dit blijkt uit een onderzoek van ingenieursburo Clafis. Het onderzoeksteam zag vooral veel lichtvervuiling door reclame verlichting en verouderde armaturen. Tegelijkertijd werden er ook veel goede voorbeelden gesignaleerd.

meer lezen
maandag 29 mei 2017

Meer licht op duisternis: Factsheets Dark Sky Werelderfgoed Waddengebied

Hoe kunnen we meer duisternis bereiken in het Waddengebied? Welke effecten heeft licht op mens en natuur? Hoe kan je anders omgaan met het gebruik van licht, rekening houdend met economische bedrijvigheid, veiligheid en arbeidsomstandigheden?

meer lezen
zondag 30 oktober 2016

Feestelijke ondertekening intentieverklaring Dark Sky

De intentie-overeenkomst voor een Dark Sky Werelderfgoed Waddengebied is afgelopen weekend op een feestelijk manier ondertekend. Met cultuur, inspirerende verhalen en muziek.

meer lezen