Programma naar een rijke Waddenzee

Nieuwsbericht

vrijdag 16 november 2018

Gemaal Vijfhuizen omgedoopt tot De Heining

De Heining, dat is de naam van het nieuwe gemaal in de zeedijk bij Marrum. Op donderdagavond 15 november onthulden bewoners uit de streek op bijzondere wijze deze naam tijdens de officiële opening. In een sprookjesachtige setting liepen mensen richting het zeegemaal. Daar eenmaal aangekomen kwam het nieuwe gemaal ‘tot leven’. En zo werd de nieuwe blikvanger gedoopt. Daarmee is het gemaal én het project officieel opgeleverd.

De nieuwe naam van het gemaal, De Heining, is niet zomaar bedacht. Tot in de jaren ’70 van de vorige eeuw lag tussen de Westerhúslânne en de Noarderleechsteroprit een buurtschap. Dit buurtschap heette De Heining en was in omvang vergelijkbaar met het buurtschap Vijfhuizen. De Heining is nu weer terug. In de vorm van het gemaal, ín de dijk. In een sfeervolle ambiance bracht het kunstenaarscollectief Waterlanders het gemaal en haar omgeving tot leven.

Sense of Place

Tijdens de oplevering liepen de aanwezigen in het donker langs mini-voorstellingen die letterlijk in het licht stonden. Een dansende ballerina bij een kraan, een brassband op een kar en een koor. Een paar ingrediënten die de oplevering van project Vijfhuizen tot een spektakel maakten. Het collectief werkte samen met Joop Mulder van Sense of Place, ook in het kader van Culturele Hoofdstad Leeuwarden-Fryslân 2018. Dit deden ze met ruim 100 mensen uit de omgeving. Van Toanielferiening Marrum, Popkoor Mingeling, Drumband de Eendracht, Brassband de Eendracht, Vrijwillige Brandweer Hallum-Blikkelân tot de bovenbouw van CBS It Fundamint Hallum.

Uitvoering Project Vijfhuizen

It Fryske Gea, Provincie Fryslân, gemeente Ferwerderadiel en Wetterskip Fryslân werkten vanaf voorjaar 2017 aan de uitvoering van project Vijfhuizen “Fan swiet nei sâlt”. Het nieuwe gemaal in de zeedijk bij Marrum zorgt voor betere waterafvoer bij zware regenbuien. De verwachting is dat zware regenbuien vaker voorkomen, het gevolg van klimaatverandering. Het gemaal is ook een verbinding tussen zoet en zout water. Dit is goed voor trekvissen, kwelderplanten en wadvogels in het unieke buitendijkse kwelderlandschap. Samen met een nieuwe vaarroute en fietspad is er zo een schitterend (natuur)gebied ontstaan.Kort samengevat:

1. Een beweeglijke brakke zone waar het zeewater het uitgeslagen boezemwater buitendijks tegenkomt.

2. Extra boezemwaterberging binnendijks (12 hectare) en 4,2 kilometer natuurvriendelijke oevers.

3. Een nieuwe vispassage tussen de boezem en de Waddenzee.

4. Een nieuw zeegemaal met een capaciteit van 250 kubieke meter per minuut voor overtollig boezem- en polderwater.

5. Extra waterberging in de polder (1,5 hectare).

6. Een betere bestrijding van de verzilting van ondiep grondwater.

7. Uitbreiding van recreatieve voorzieningen, waaronder een vaarroute en een nieuw fietspad.

Aanjaagfunctie Rijke Waddenzee

Het project kende een jarenlange aanloop. Rond 2014 was het buitengewoon spannend of er een ja of nee zou volgen. Het Programma naar een Rijke Waddenzee heeft toen extra procesgeld ingebracht om zo aan te sturen op een beslissing waarin ook natuurwinst zou worden gerealiseerd. Toen de ‘ja’ eenmaal een feit was heeft PRW bijgedragen aan de ontwikkeling van de vispasseerbaarheid van het gemaal en het gebiedsproces.

Vispassage

Daarnaast hebben we vis-experts ingeschakeld. Wilco de Bruijne en Herman Wanningen hebben de toevoergeul vanuit zee naar het gemaal op zo’n manier ontwikkeld dat die 24 uur per dag voor vis passeerbaar is (en niet alleen bij vloed). Daarnaast heeft PRW een advies geschreven over vismonitoring. Dat advies is als blauwdruk gebruikt voor de Basismonitoring Waddenzee. Op die manier worden vispassages in het hele Waddengebied op een uniforme manier gemonitord.

 

BRON: PRW en It Fryske Gea

rapporten en documenten in dit thema

  • dinsdag 6 september 2016

    Monitoringsadvies Vijfhuizen Hallumerryt

    Hoe monitor je de effectiviteit van een vispassage. Advies voor monitoring bij Vijfhuizen (PDF, 2.0 Mb).

    naar rapport

Misschien wil je dit ook lezen?

woensdag 11 juli 2018

Excursie bij project Vijfhuizen

Op dinsdag 10 juli gingen de klankbordgroep van de POV-W en het programmateam van Programma naar een Rijke Waddenzee samen op excursie naar gemaal Vijfhuizen.

meer lezen
vrijdag 12 mei 2017

Start visstand onderzoek bij Noarderleech/Hallumer Ryt

Bij het Noarderleech – Hallumer Ryt wordt onderzoek gedaan naar de visstand. De vissers zijn woensdag 10 mei, met hulp van studenten, begonnen met het plaatsen van een groot netwerk, ook wel weer genoemd. De opbrengst in de fuik was een verassing!

meer lezen
maandag 25 juli 2016

PRW geeft helder monitoringsadvies Vijfhuizen

Monitor de aanwezigheid van vissen zowel binnen- als buitendijks bij het gemaal in het Friese Vijfhuizen. En beperk je in de monitoring niet alleen tot vissen, maar kijk ook naar het bodemleven, naar de planten, vogels en de waterkwaliteit.

meer lezen
woensdag 6 mei 2015

Waddenfonds: Vier miljoen euro voor natuur

Het Waddenfonds investeert zo’n vier miljoen euro aan het thema natuur in het Waddengebied deze ronde. PRW zet de projecten en de toegekende bedragen op een rijtje.

meer lezen