Programma naar een rijke Waddenzee

Nieuwsbericht

woensdag 11 januari 2017

Bijzondere vogeltelling van Waddenzee tot Zuid-Afrika

LEEUWARDEN – Is de Waddenzee nog steeds een zwakke schakel voor wadvogels? Dat is één van de vragen die spelen bij de megaklus die dit weekend van start gaat: de tweede integrale vogeltelling van alle vogels op de trekroute van het arctische gebied tot aan Zuid-Afrika. In vier weken tijd tellen 1.500 vogelliefhebbers in 30 landen, vele miljoenen watervogels. De telling begint dit weekend in de Nederlandse Waddenzee. 

Deze groot opgezette telling langs de hele Oost-Atlantische trekroute is bijzonder. Het is pas de tweede keer dat er gelijktijdig in alle landen die aan de trekroute liggen, wordt geteld. Bij de eerste telling in 2014 werden er bijna 15 miljoen vogels waargenomen langs de hele route. Voor Werelderfgoed Waddenzee was de wrange constatering dat het een zwakke schakel is in de internationale trekroute van vogels. Het kwam erop neer dat trekvogels die afhankelijk waren van de Waddenzee, het slecht deden. Vooral vogels die in de Waddenzee broeden, bleken kwetsbaar.

Tellen om te kunnen beschermen
De grootschalige telling wordt georganiseerd door het Programma naar een Rijke Waddenzee  en gecoördineerd  door Sovon Vogelonderzoek Nederland. Dit gebeurt in samenwerking met Vogelbescherming Nederland, BirdLife International, Wetlands International en het Wereld Natuur Fonds. De telling brengt in beeld hoe gezond trekvogelpopulaties zijn (gaan ze voor- of achteruit in aantal), waar de belangrijke overwinteringsplekken liggen en waar de knelpunten zitten. Zulke informatie is hard nodig, want daarmee kunnen we kwetsbare vogels als de kanoetstrandloper, lepelaar, scholekster en groenpootruiter beter en gerichter beschermen.

Voorbereiding simultaantelling
In Europa bestaat al een lange traditie van vogels tellen door vrijwilligers voor wetenschappelijke- en beleidsmatige doeleinden. Maar in Afrika bestaat die traditie nog niet. Daar is de telling zorgvuldig in de steigers gezet. De afgelopen jaren zijn er telprotocollen gemaakt en vogelaars opgeleid. Ook zijn veldgidsen, verrekijkers, en telescopen onder de tellers verspreid. En er zijn al veel steekproeftellingen uitgevoerd. Omdat het tellen van de uitgestrekte Afrikaanse wadplaten een zeer grote inspanning vergt, worden de nationale teams in een aantal landen aangevuld met enkele experts uit Europa.

Het uitwerken en analyseren van alle gegevens van Zuid-Afrika tot onze Waddenzee is een immense klus. De verwachting is dat de eerste resultaten halverwege 2017 bekend zullen zijn. Het eindrapport moet in 2018 duidelijk maken hoe de vogels langs de trekroute er voor staan en of onze Waddenzee zijn titel Werelderfgoed eer aan doet, of dat de Waddenzee nog steeds een probleem is voor veel van de Europese kusttrekvogels.

Medewerking
De simultaantelling langs de Oost-Atlantische Flyway maakt onderdeel uit van het Wadden Sea Flyway Initiative (WSFI). Een samenwerkingsverband tussen Nederland en Duitslands dat in het leven werd geroepen in 2009, toen de Waddenzee tot Werelderfgoed werd benoemd door UNESCO. Het Programma naar een Rijke Waddenzee werkt aan een integraal meetsysteem voor watervogels. Het Duitse ministerie voor natuur werkt gelijktijdig aan een project voor capaciteitsopbouw voor natuurbescherming in West-Afrika. Uiteindelijk doel is vogelsoorten zo goed mogelijk te beschermen.

 

FOTO:  Jeroen Gosse/Kracht van Beeld

rapporten en documenten in dit thema

  • donderdag 12 januari 2017

    Overzichtskaart Flyway

    Welke landen doen mee? Overzichtskaart Flyway (PDF, 3.2 Mb)

    naar rapport
  • donderdag 17 maart 2016

    Resultaten Flyway-onderzoek

    september 2015, (PDF, 8.2 Mb)

    naar rapport
  • woensdag 2 september 2015

    Handleiding voor monitoring Westelijk Afrika langs de Flyway

    Handleiding en strategie voor monitoring Westelijk Afrika langs de Flyway (PDF, 1.6 Mb).

    naar rapport
  • woensdag 2 september 2015

    Raamwerk Monitoring Flyway

    Raamwerk Monitoring Flyway (PDF, 1.5 Mb).

    naar rapport

Misschien wil je dit ook lezen?

woensdag 22 maart 2017

BirdLife aan het woord: trekvogels op de voet gevolgd

Hoe verliep de integrale vogeltelling in het tropische West-Afrika? BirdLife vertelt over haar betrokkenheid bij het waarnemen, leren, begrijpen en tellen van de vogels in dit deel van de wereld. Van Mauritanië tot aan Sierra Leone mobiliseerden zich duizenden vogelliefhebbers.

meer lezen
donderdag 26 januari 2017

Flyway-telling in Afrika in volle gang

De flywaytelling in Afrika is een pittige opgave. Hier zijn namelijk niet zoveel vrijwillige vogelaars. De afstanden zijn bovendien groot en elke locatie kent specifieke problemen. Jaap van der Waarde van Wereld Natuur Fonds vertelt over zijn beleving in Kameroen.

meer lezen
vrijdag 18 november 2016

Samenwerken om trekvogels te beschermen

Wat moet je doen in de Waddenzee om trekvogels te kunnen helpen? Die vraag stond centraal tijdens een boeiende voorstelling van TRACKS in de Onlanderij in Eelderwolde.

meer lezen
dinsdag 18 oktober 2016

Werken aan de kwaliteit van de Waddenzee in West-Afrika

De voorbereidingen voor de grote simultaantelling van vogels langs de Oost-Atlantische Flyway zijn in volle gang. De telling vindt plaats in januari 2017. Afgelopen weekend kwamen verschillende landen van het Afrikaanse deel al samen om afspraken te maken over deze bijzondere vogeltelling.

meer lezen
donderdag 21 januari 2016

Midwintervogeltelling van belang voor kennis Flyway

Op Richel, een wadplaat in de Waddenzee, zijn afgelopen weekend 74.774 vogels geteld. De telling is uitgevoerd vanaf de Asterias. Het is al de tweede keer dat bemanningsleden van Rijkswaterstaat en de Waddenunit samen werken om deze telling mogelijk te maken.

meer lezen
dinsdag 17 november 2015

Nieuwe stappen in de samenwerking langs de flyway

Een nieuwe stap is gezet in de samenwerking langs de Oost-Atlantische vogeltrekroute. De samenwerking tussen verschillende landen en organisaties langs de Oost-Atlantische Flyway is verder versterkt. Dat is nodig om de bescherming van trekvogels zo effectief mogelijk te maken.

meer lezen
dinsdag 27 oktober 2015

Dijksma: Neerwaartse trend in aantallen vogels Waddenzee moet worden gekeerd

Staatssecretaris Dijksma houdt vast aan de ingezette koers om de situatie voor trekvogels in de Waddenzee te verbeteren. Dat zegt de bewindsvrouw naar aanleiding van Kamervragen.

meer lezen
donderdag 17 september 2015

Waddenzee zwakke schakel in internationale route van trekvogels

De Waddenzee blijkt de zwakke schakel te zijn in de Oost-Atlantische route van trekvogels. Deze route loopt van het Arctische gebied, langs de kust tot aan Zuid-Afrika. Hoe meer een trekvogel afhankelijk is van de Waddenzee, hoe slechter het met de vogel gaat.

meer lezen